Ψήγματα γνώσης

ΨΗΓΜΑΤΑ ΓΝΩΣΗΣ
Ζώδια Κινέζων: Ποντικός . Βόδι. Τίγρης. Λαγός. Δράκος. Φίδι. Άλογο. Κατσίκα. Πίθηκος. Πετεινός. Σκύλλος. Χοίρος.
Πυραμίδα Marlow: OMarlow είδε τον κοινωνικό ιστό διαρθρωμένο σε πυραμίδα πέντε σμικρυνόμενων ορόφων, από κάτω προς τα επάνω. Στο ισόγειο συνωστίζονται όσοι προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν, στον δεύτερο ανεβαίνουν εκείνοι που εξασφάλισαν υγειονομική περίθαλψη και σύνταξη, στον τρίτο όσοι αναζητούν πλέον και κοινωνικές σχέσεις (ουκ επ’ άρτον μόνον ζήσεται άνθρωπος), στον τέταρτο οι επιδιώκοντες κοινωνική αναγνώριση διότι κάτι έγιναν, και στον πέμπτο, τον πολύ μικρό (κορυφή πυραμίδας), όσοι επέτυχαν την υπέρβαση και ζητούν την αυτοτελείωση.
Αντικείμενο σπουδής της Φιλοσοφίας: Λογική (τρόπος σκέψης). Αισθητική (τρόπος τέχνης), Ηθική (συμπεριφορά), Πολιτική (μορφή κοινωνίας), Μεταφυσική (υπερπέραν, θάνατος).
Alea jacta est (αλέα γιάκτα έστ)=ο κύβος ερρίφθη. Σημαίνει τη λήψη μίας ριψοκίνδυνης απόφασης. Το 60 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρ μαζί με τον Πομπήιο (στον οποίο είχε δώσει νύφη την κόρη του Ιουλία, που όμως πέθανε το 54 π.Χ.) και τον Κράσσο είχαν σχηματίσει τη λεγόμενη 1η Τριανδρία. Ο Κράσσος θανατώθηκε το 54 π.Χ. στη Συρία μετά από μία αποτυχημένη μάχη εναντίον των Πάρθων. Ο Πομπήιος παρέμενε στη Ρώμη, έχοντας αποκτήσει τον τίτλο του Μέγα ύστερα από σειρά πολεμικών επιτυχιών σε διάφορες επαρχίες. Ο Καίσαρ ήταν Διοικητής της Ρωμαϊκής λεγεώνας της Γαλατίας, στη σημερινή βόρεια Ιταλία και βορειότερα. Μετά από λαμπρές πολεμικές επιτυχίες, είχε εμφανείς φιλοδοξίες. Η αντιζηλία των δύο ανδρών αναμενόμενη. Ο Πομπήιος μαζί με τη Γερουσία όχι μόνο απαγόρευσαν στον Καίσαρα να μπεί στην Ιταλία επικεφαλής στρατού, αλλά και τον διέταξαν να παραιτηθεί και να διαλύσει τη στρατιά του. Ο Καίσαρ αποφάσισε να βαδίσει εναντίον της Ρώμης. Το 49 π.Χ. βρισκόταν κοντά στο Ρίμινι. Το ρέμα Ρουβίκων (μικρός ποταμός της Ιταλίας που πηγάζει από το Σαν Μαρίνο και εκβάλλει στην Αδριατική κοντά στο Ρίμινι) συνιστούσε όριο της επαρχίας Γαλατίας και της μητροπολιτικής Ιταλίας. Ο Καίσαρ διέβη το όριο αυτό προφέροντας την πιό πάνω φράση. Ο Πομπήιος διέφυγε στην Ελλάδα μέσω Μπρίντιζι. Ο Καίσαρ εξάρθρωσε πρώτα μία πιστή στον Πομπήιο Ρωμαϊκή λεγεώνα στην Ισπανία, και στη συνέχεια κυνήγησε τον Πομπήιο, τον οποίο νίκησε στα Φάρσαλα το 48 π.Χ. Αυτός έφυγε στην Αίγυπτο, όπου και δολοφονήθηκε τον επόμενο μήνα από ανθρώπους του Καίσαρα.
Τάλως: Το πρώτο ρομπότ στην ανθρώπινη ιστορία. Ήταν χάλκινο δημιούργημα τού Ηφαίστου, έμψυχο, με μία μόνη φλέβα από το κεφάλι μέχρι τα πόδια, δώρο τού Δία στο Μίνωα, για να επιβλέπει την τήρηση της τάξης και την εφαρμογή τών νόμων, καθώς και να εποπτεύει τα πλησιάζοντα την Κρήτη πλοία. Έβγαζε φωτιές από το στόμα και από τα μπράτσα, τα οποία ήταν πανίσχυροι σφιγκτήρες. Στο έπος Αργοναυτικά του Ορφέα, που χρονικά τοποθετείται περί το 10.000 π.χ., αναφέρεται ότι εμπόδισε τους Αργοναύτες να πάνε στην Κρήτη όταν επέστρεψαν, γι’ αυτό και η Μήδεια το θανάτωσε με δόλο.
Φορωνίς: Θεωρείται ως το αρχαιότερο έπος. Καταδεικνύει τον Φορωνέα ως τον πρώτο άνθρωπο (σαν τον Αδάμ της Παλαιάς Διαθήκης). Δεν διασώζεται γραπτό, αλλά ως συλλογική μνήμη. Με τη βοήθεια του Δία έδωσε στους ανθρώπους τη φωτιά, εφεύρε τα όπλα, τους νόμους κ.ά. Ο Δίας απεσύρθη στον Όλυμπο και άφησε τον Φορωνέα να βασιλεύει στη Γή. Θεοί και Άνθρωποι συνυπήρχαν αρμονικά. Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν καταδεικνύει τον Προμηθέα (πόστερος μύθος) να έχει δώσει στην ανθρωπότητα τη φωτιά, αλλά τον Φορωνέα. Ο Προμηθέας τιμωρήθηκε από ένα «σκληρό» Δία, σε αντίθεση με ένα «συνεργάσιμο» Δία που βόηθησε το Φορωνέα. Ο Προμηθέας φέρνει συνειρμικά στη σκέψη τον εκπεσόντα άγγελο Εωσφόρο (δηλ. τον φέροντα την αυγή, δηλ. τον φέροντα το φως) της Παλαιάς Διαθήκης, που και αυτός για παρόμοιο λόγο τιμωρήθηκε.
Καυδιανά δίκρανα: Ο όρος υποδηλώνει ταπεινωτική μεταχείριση τού νικημένου αντίπαλου. Στο χωριό Καύδιο, στην κεντρική Ιταλία, υπάρχει μία χαράδρα ανάμεσα σε δύο απότομες κορφές των Απεννίνων ορέων. Στη αρχαιότητα συνιστούσε στρατηγικό σημείο επικίνδυνης διέλευσης. Το 321 π.χ. ο Σάμνιος πολέμαρχος Πόντιος Γάιος, αφού νίκησε με ενέδρα τους Ρωμαίους, έστησε δύο ακόντια σε σχήμα χιαστί, σαν πόρτα (δίκρανο), υποχρεώνοντάς τους να περάσουν από κάτω άοπλοι και σερνόμενοι.
Ο Θαλής ο Μηλίσιος γεροντοπαλλήκαρο: Η μητέρα του Θαλή του Μιλήσιου τον ρώτησε στα 30 του πότε θα νυμφευτεί, και απάντησε «ούπω καιρός=δεν είναι ακόμη καιρός». Πέρασαν χρόνια πολλά και τον ρώτησε πάλι το ίδιο, τώρα όμως απάντησε «ουκέτι καιρός=δεν υπάρχει πλέον καιρός».
«Νιχιλισμός»: Πρεσβεύει ότι όσο χειρότερα τα πράγματα σήμερα, τόσο καλύτερα αύριο.
«Μανιχαϊσμός»: Σημαίνει αναγωγή σκέψης σε ακραίες καταστάσεις χωρίς ενδιάμεσες κλίμακες (καλό-κακό, άσπρο-μαύρο). Ο Μάνι (3ος αι, μ.Χ.) κήρυξε στην κεντρική Ασία την διδασκαλία του περί της ισοτιμίας και διαρχίας καλού και κακού.
«Μιχελισμός»: Πρεσβεύει ελιτισμό, δηλ. ολιγαρχική άσκηση τής εξουσίας από μία ενεργό επαϊουσα μειοψηφία, με δεδομένο ότι η άμεση λαϊκή εξουσία έχει καταστροφική επίπτωση στην αστική δημοκρατία. Ο Μίχελς ήταν Γερμανός οικονομολόγος και κοινωνιολόγος του 20ου αι.
«Συβαριτισμός»: Σημαίνει φιληδονία. Η αρχαία πόλη Σύβαρις στη Κάτω Ιταλία, ήταν ονομαστή για τον πλούτο της, ο οποίος ήταν αιτία να διαφθαρούν τα ήθη και οι άνθρωποι να διάγουν ζωή άκρατης απόλαυσης και φιληδονίας.
«Σταχανισμός»: Υποδηλώνει εντατικοποίηση εργασίας. Ο Ρώσος ανθρακωρύχος Σταχάνωφ το 1935, με καλή τεχνική κατάρτιση και οργάνωση εργασίας, εξόρυξε στη βάρδια του 102 τόνους άνθρακα, όταν η «νόρμα» ήταν 7 τόνοι. Μετά ένα μήνα πέτυχε 227 τόνους. (
«Αβδηριτισμός»: Χαρακτηρίζει ματαιοδοξία. Η αρχαία πόλη Άβδηρα ήταν η πλουσιότερη πόλη στη Θράκη, με περίτεχνα κτίρια, ωραία ρυμοτομία, θέρμες κλπ. Είχαν εντυπωσιακές κρήνες, συχνά χωρίς νερό. Υπήρχε μία μεγάλη πύλη στα τείχη ενώ η πόλη ήταν μικρή. Παρότι είναι πατρίδα του Πρωταγόρα, του Δημόκριτου και άλλων γνωστών φιλοσόφων, ποιητών κλπ., ο Ιπποκράτης χαρακτηρίζει τους κατοίκους ως κουτούς και ματαιόδοξους.
Τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα: Τεμπελιά (οκνηρία) – Εγωισμός (αλαζονεία) – Θυμός (οργή) – Λαιμαργία – Λαγνεία – Φιλαργυρία (απληστία) – Ζήλια (φθόνος).
Τα αγωνίσματα τών αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων: 1.Αγωνίσματα δρόμου, (α) στάδιο ίσο με 190 μέτρα περίπου, (β) δίαυλος ίσος με δύο στάδια, (γ) δόλιχος ίσος με 7 έως 14 στάδια κατά περίπτωση, (δ) οπλιτοδρομία 2 ή 4 σταδίων με κράνος, ασπίδα και κνημίδες – 2.Πάλη – 3.Άλμα (μόνο απλούν) – 4.Δισκοβολία – 5.Ακοντισμός – 6.Πυγμή (πυγμαχία) – 7.Παγκράτιο (πάλη όπου επιτρέπονταν πάσης μορφής χτυπήματα, εκτός από δάγκωμα και δαχτυλιές στα μάτια) - 8.Πένταθλο, (α) δρόμος σταδίου, (β) πάλη, (γ) άλμα, (δ) δίσκος, (ε) ακόντιο – 9.Ιπποδρομίες και αρματοδρομίες.
Το φαινόμενο της πεταλούδας: Σύμφωνα με τη θεωρία του Νεύτωνα, αν θέλεις να διαπιστώσεις πως θα έχει εξελιχθεί ένα φυσικό φαινόμενο μετά από 100 χρονικές μονάδες (λεπτά, μήνες, έτη, κλπ), χρησιμοποιείς έναν κατάλληλο μαθηματικό τύπο που περιέχει μία μεταβλητή «χ», και με βάση τη σημερινή κατάσταση του φαινομένου, δίδεις στη «χ» την τιμή 100. Όμως στη θεωρία του Χάους πρέπει να δώσεις στη «χ» την τιμή 1 για να βρεις πως θα είναι το φαινόμενο ύστερα από μία χρονική στιγμή. Έπειτα, με βάση την κατάσταση 1, δίδεις στη «χ» πάλι την τιμή 1 για να βρεις πως θα είναι το φαινόμενο κατά τη χρονική στιγμή 2. Συνεχίζεις έτσι μέχρι το 100. Αυτό γίνεται διότι η εξέλιξη ενός φυσικού φαινομένου επηρεάζεται πολύ από τις προηγούμενες καταστάσεις, στιγμή προς στιγμή. Αν αγνοηθεί σε κάποια φάση έστω και μία μικρή λεπτομέρεια, αυτό θα έχει ως συνέπεια, με τη διαδοχική υπολογιστική διαδικασία προσέγγισης, να προκύψει σημαντική απόκλιση στο αποτέλεσμα. Είναι χαρακτηριστική η αφοριστική φράση «το πέταγμα μίας πεταλούδας στην Ιαπωνία μπορεί να προκαλέσει μία καταιγίδα στη Βραζιλία».
Δούρειος Ιππος: Ο μύθος του Δούρειου Ίππου, κατά περίεργο τρόπο, δεν αναφέρεται στην Ιλιάδα, όπως θα έπρεπε, αλλά στην Οδύσσεια, στη ραψωδία θ’, στίχοι 492-515.
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (rinascimento)
Ως πρώτη αναγέννηση θεωρείται η περίοδος του 13ου αι. Η κυρίως αναγέννηση τοποθετείται στην Ιταλία του 14ου~16ου αι. Πρόκειται για κοσμοθεωρία ουμανιστική (ανθρωπιστική), με αντιφεουδαρχικές ιδέες και με στροφή στον αρχαίο πολιτισμό (δηλ αναγέννηση). Μεταφράσθηκαν για πρώτη φορά σχεδόν όλοι οι αρχαίοι Έλληνες ποιητές και φιλόσοφοι. Τα κείμενα καθαρίστηκαν από μεσαιωνικά σχόλια και λάθη.
Εμφανίζονται οι πρώτες μορφές καπιταλισμού, αστικής τάξης και κοσμικού χαρακτήρα. Στην ανέλιξη προσώπων προέχει η προσωπικότητα, το αυτοδημιούργητο και όχι ο νεποτισμός και οι διάσημοι πρόγονοι.
Τέκνα της αναγέννησης είναι: Σαίξπηρ, Θερβάντες, Μιχαήλ Άγγελος, Ραφαήλ, Παράκελσος, Τζιορντάνο Μπρούνο, Κοπέρνικος, Κέπλερ, Λεονάρντο Ντα Βίντσι, Κολόμβος, Βάσκο Ντε Γκάμα, Μαγγελάνος, Βεζάλιο, Ταρτάλια, Ντι Φερρο, Φερραρι, Καρντάνο, Μακιαβέλι, Έρασμος, Μποτιτσέλλι, Ρούμπενς, Αριόστο, Ραμπελέ, Δάντης Αλιγκιέρι, Πετράρχης, Παλεστρίνα, Ελ Γκρέκο, Ντελλα Φραντσέσκα, Τιτσιάνο, Τιντορέττο, Βερονέζε, Μπασσάνο, Ντύρερ, κ.ά.
ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (rιformazione)
Άρχισε στη Γερμανία. Τοποθετείται στον 16ο και 17ο αι. Στην ουσία πρόκειται για θρησκευτική αναμόρφωση στο πνεύμα του προτεσταντισμού. Αποτέλεσε πλήγμα στο φεουδαρχισμό.
Εξ αιτίας του θρησκευτικού χαρακτήρα της μεσαιωνικής ιδεολογίας, το πλήγμα είχε στόχο την Εκκλησία, η οποία εθεωρείτο αναπόσπαστο τμήμα του φεουδαρχικού συστήματος. Οι οπαδοί της μεταρρύθμισης κήρυτταν ότι η σωτηρία της ψυχής δεν χρειάζεται συχωροχάρτια και τη μεσολάβηση της Εκκλησίας, αλλά αρκεί η εσωτερική πίστη στο Χριστό. Πίστευαν στην κατάργηση των ανώφελων πολλών και πολυτελών τελετουργιών και λατρείας εικόνων.
Κύριοι εκφραστές της Μεταρρύθμισης υπήρξαν ο Λούθηρος και ο Καλβίνος.
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ (Illuminismo)
Ιδεολογικό ρεύμα σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης του 17ου και 18ου αι., βασισμένο στον αγώνα των λαϊκών μαζών και της δημιουργούμενης αστικής τάξης και του καπιταλισμού κατά της φεουδαρχίας. Έχει δεσμούς με την αναγέννηση. Ο όρος καθιερώθηκε ύστερα από άρθρο του Κάντ το 1784 στο οποίο μιλούσε για ορθολογισμό και καθαρή λογική.
Ο Διαφωτισμός χαρακτηρίστηκε ως εποχή του λογικού και των φιλοσόφων, της πίστης στη δυνατότητα αναμόρφωσης της κοινωνίας πάνω σε λογικές βάσεις. Στηρίζεται δηλ. στον ορθολογισμό και στην επιστήμη και όχι στο θεολογικό δογματισμό και εκκλησιαστικό σκοταδισμό του Μεσαίωνα. Αντιτάχθηκε στη χριστιανική αντίληψη απάρνησης των εγκοσμίων και υποταγής στην εκκλησιαστική φεουδαρχική ιεραρχία, δίδοντας έμφαση στη χειραφέτηση της προσωπικότητας.
Κύριοι εκπρόσωποι του Διαφωτισμού είναι: Βολταίρος, Ρουσσώ, Ντιντερό, Μπωμερσέ, Γκαίτε, Σίλερ, Γκλούκ, Χάιντν, Mότσαρτ, Μπετόβεν, Ντ’Αλεμπέρτ, Nεύτων, Kαντ, Μοντεσκιέ, Χέγκελ, Σπινόζα, Λάϊμπνιτς, Γκολντόνι, Μεγάλη Αικατερίνη, Πούσκιν, Γκόγκολ, Τουργκένιφ, Τολστόι, Τσέχοφ, Γκόρκι, Μαρξ, Ένγκελς, κ.ά.
Στην Ελλάδα ο Διαφωτισμός έφερε την Αναγέννηση, την Εθνική Αφύπνιση, και την Εξέγερση του Έθνους. Έχομε τον Ρήγα, τον Κοραή, τον Βηλαρά, τον Άνθιμο Γαζή, τον Κοσμά τον Αιτωλό, τον Ευγένιο Βούλγαρη και άλλους. Το Πατριαρχείο αντιτάχθηκε. Ο Κοραής αντιμετώπισε αυτή την αντίθεση με την «Αδελφική διδασκαλία» που εκδόθηκε ανώνυμα.
Τα 7 θαύματα της αρχαιότητας
Υπήρξαν στην αρχαιότητα αρκετές εκδοχές γιά επτά μεγαλόπρεπα μνημεία. Η λίστα που γνωρίζομε σήμερα αποδίδεται στον Αντίπατρο από τη Σιδώνα, συγγραφέα και περιηγητή του 2ου αι. π.Χ. Υπάρχει και μία νεώτερη αμφιλεγόμενη λίστα του 5ου αι. μ.Χ. Ο αρχικός Ελληνικός όρος δεν ήταν «θαύματα» αλλά «θεάματα». Τα μνημεία αναφέρονται με τη χρονολογική σειρά κατασκευής τους.
1.- Η Πυραμίδα του Χέοπος: Χτίστηκε στην περιοχή της Γκίζας, κοντά στο Κάιρο, από τη 4η δυναστεία των Φαραώ, περίπου 2.500 χρόνια π.Χ., ως ταφικό μνημείο του Φαραώ Χέοπος (Khufu). Διάρκεια κατασκευής 20 χρόνια. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που εργάζονταν (και ζούσαν κοντά στο χώρο κατασκευής) υπολογίζεται στις 25.000. Ο Ηρόδοτος αναφέρει 100.000. Η βάση της πυραμίδας είναι περίπου τετράγωνη με πλευρές 235 μ. εκάστη (± 19 εκ.) και το ύψος 146,7 μ. Χρειάστηκαν γύρω στα δυόμισι εκατομμύρια μεγάλες σμιλεμένες πέτρες, από τις οποίες η πιο μεγάλη ζύγιζε 15 τόνους. Οι πέτρες επένδυσης των επιφανειών από λευκό σχιστόλιθο έχουν όλες ίδιες διαστάσεις, λίγες όμως υπάρχουν σήμερα, γιατί κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκαν για οικοδομικό υλικό στο Κάιρο. Η κορυφαία πέτρα ονομαζόταν πυραμίδειον. Κοντά στην πυραμίδα του Χέοπος βρίσκονται άλλες δύο μικρότερες, μία του γιού του, τού Φαραώ Χεφρήνος (Khafre) και μία του εγγονού του, τού Φαραώ Μυκερίνου (Menkaure). Η σφίγγα που βρίσκεται στον ίδιο χώρο (σώμα λέοντος, κεφαλή Φαραώ) ίσως είναι αλληγορική απεικόνιση τού Χεφρήνα.
2.- Οι Κρεμαστοί Κήποι τής Βαβυλώνος: Αποτελούνταν από σειρές κλιμακωτών ταρατσών που στηρίζονταν πάνω σε τοξωτές κατασκευές και είχαν διαμορφωθεί σε πανέμορφους κήπους. Δένδρα και πολύχρωμα φυτά και λουλούδια, που ποτίζονταν με νερό ανεβασμένο εκεί με μηχανισμούς από τον π.Ευφράτη, δημιουργούσαν έναν παράδεισο. Το συνολικό ύψος ήταν μεγαλύτερο από 30 μ., κάποιοι θρύλοι μιλούσαν για 90 μ.. Εικάζεται ότι τους έχτισε περί το 600 π.Χ. ο Ναβουχοδονόσορ ΙΙ, βασιλιάς της Βαβυλώνος (νότια της Βαγδάτης). Αρχαίοι ιστορικοί αναφέρουν ότι την εποχή εκείνη η Βαβυλώνα έλαμπε από πλούτο και μεγαλείο. Τα παλάτια, οι ναοί, οι δρόμοι, τα τείχη ήταν χτίσματα που προκαλούσαν μεγάλο θαυμασμό. Η αρχαιολογική σκαπάνη βρήκε ίχνη κοντά στον Ευφράτη. Καταστράφηκαν από σεισμό, δεν είναι σαφές πότε, πάντως μετά τον 1ο αι. π.Χ.
3.- Ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο: Η Έφεσος, απέναντι από τη Σάμο, κοντά στη σημερινή Τουρκική πόλη Σελτσούκ, ιδρύθηκε από Ίωνες το 120 αι. Αναπτύχθηκε γρήγορα σε Εμπορικό-Θρησκευτικό κέντρο. Ο ναός της Αρτέμιδος χτίστηκε το 550 π.χ. Η κατασκευή του κράτησε 120 χρόνια. Το μέγεθος του ήταν εξαιρετικά μεγάλο, 104 μ. μήκος, 50 μ. πλάτος, 18 μ. ύψος, και 127 κολώνες, και ο αρχιτεκτονικός διάκοσμος περίτεχνος. Το 356 π.χ. πυρπολήθηκε από τον Ηρόστρατο, κάποιο τρελό που ήθελε να μείνει το όνομα του στην ιστορία. Παρότι όλες οι Ιωνικές πόλεις πήραν απόφαση να τον καταδικάσουν στη λησμονιά, αυτός πέτυχε την αιωνιότητα, με την έννοια ότι το όνομά του δηλώνει τους αδίστακτους να επιτύχουν με κάθε μέσο. Ο θρύλος λέει ότι ο ναός κάηκε τη μέρα που γεννήθηκε ο Αλέξανδρος. Ξαναχτίστηκε γρήγορα, αλλά το 262 καταστράφηκε οριστικά από τους Γότθους. Στο Σελτσούκ σώζονται ερείπια του ναού, υπάρχει δε και αρχαιολογικό μουσείο.
4.- Το Άγαλμα του Ολυμπίου Διός: Το δωδεκάμετρο σε ύψος χρυσελεφάντινο αριστούργημα του Φειδία, φιλοτεχνήθηκε περί τα μέσα του 5ου αι. (;435 π.Χ.). Ήταν τοποθετημένο στον ομώνυμο ναό στο χώρο των Ολυμπιακών αγώνων, που κατασκευάστηκε ακριβώς για να το φιλοξενήσει. Ο ναός ισοπεδώθηκε τον 5ο με 6ο αι. μ.Χ. από σεισμό. Το άγαλμα μεταφέρθηκε στη Κωνσταντινούπολη, όπου τελικά καταστράφηκε από πυρκαγιά.
5.- Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού: Η Αλικαρνασσός, πόλη της Μικράς Ασίας, απέναντι από τη Κω, σήμερα το Τουρκικό Μποντρούμ, ιδρύθηκε από Δωριείς την πρώτη χιλιετηρίδα π.Χ. Στους κλασσικούς χρόνους απέκτησε Ιωνική υπόσταση. Το 377 π.Χ. ήταν πρωτεύουσα Περσικής σατραπείας με σατράπη το Μαύσωλο, ο οποίος έκτισε πολλά πολυτελή μνημεία. Το σημαντικότερο ήταν ο μαρμάρινος τάφος του, το λεγόμενο Μαυσωλείο. Το 353 π.Χ., έτος θανάτου του, δεν είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή. Ολοκληρώθηκε από την αδελφή και σύζυγό του Αρτεμισία, η ποία πέθανε το 351 από θλίψη. Σχεδιάστηκε και διακοσμήθηκε από Έλληνες αρχιτέκτονες και γλύπτες. Είχε διαστάσεις 77 μ. μήκος, 66 μ. πλάτος και 40 μ. ύψος διαμορφωμένο σε τρία επίπεδα με διαδοχικά μειωνόμενες οριζόντιες διαστάσεις και στέγη πυραμιδοειδή με επίστεψη από μαρμάρινο τέθριππο που επέβαιναν ο Μαύσωλος και η Αρτεμισία. Υπέστη καταστροφές πρώτα από σεισμό, και αργότερα τον 15ο αι. από Ιωαννίτες ιππότες (κατάλοιπα των σταυροφόρων, μετέπειτα ιππότες της Μάλτας), καθώς και από Τούρκους. Ελάχιστα τμήματα του μνημείου έχουν σωθεί, όλα στο Βρετανικό Μουσείο. Στο χώρο σώζονται μερικά θεμέλια. Η μεγαλοπρέπεια και η ομορφιά που διέθετε προσέδωσαν στη λέξη «Μαυσωλείο» την έννοια πολυτελούς επιτύμβιου μνημείου.
6.- Ο Κολοσσός της Ρόδου: Ήταν ένα τεράστιο, ύψους 32 μ. περίπου, μπρούτζινο άγαλμα του θεού Ήλιου (Απόλλωνα), που ανεγέρθηκε το 290-280 π.χ. γιά να επιτηρεί την είσοδο του λιμανιού. Τα πλοία περνούσαν κάτω από τα σκέλια του. Καταστράφηκε το 224 π.Χ. από σεισμό.
7.- Ο Φάρος της Αλεξανδρείας: Κατασκευάστηκε περί το 280 π.Χ., επί βασιλείας Πτολεμαίου ΙΙ, πάνω σε νησίδα του λιμανιού της Αλεξάνδρειας, της πόλης που θεμελίωσε ο Μ. Αλέξανδρος στην Αίγυπτο το 331 π.Χ. Είχε γύρω στα 134 μ. ύψος. Η φλόγα στην κορυφή του έκαιγε διαρκώς, καλωσορίζοντας τους ναυτικούς. Περί το τέλος της πρώτης χιλιετηρίδας υπέστη σοβαρές ζημιές από σεισμό και ισχυρή καταιγίδα. Τον 14 αι. ένας ισχυρός σεισμός τον κατεδάφισε εντελώς.
Λατινικές επιγραμματικές φράσεις
Si vis pacem para bellum (σι βις πάκεμ πάρα μπέλουμ)=εάν θέλεις ειρήνη ετοιμάσου για πόλεμο.
Dura lex sed lex (ντούρα λεξ σεντ λεξ)=σκληρός ο νόμος, αλλά νόμος.
Verba volant, scripta manent (βέρμπα βόλαντ, σκρίπτα μάνεντ)=τα λόγια πετάνε, τα γραπτά μένουν. Υπάρχει και η ομηρική φράση, έπεα πτερόεντα=λόγια φτερωτά.
Primum vivere deinde philosophor (πρίμουμ βίβερε ντεΐντε φιλοσοφόρ)=πρώτα να ζεις και ύστερα να φιλοσοφείς.
Vivo vixi victum (βίβο βίξι βίκτουμ)=για να ζεις πρέπει να είσαι ζωντανός (δραστήριος).
Acta, non verba (άκτα νον βέρμπα)=πράξεις, όχι λόγια
In vino veritas (ιν βίνο βετιτάς)=η αλήθεια στο κρασί (δηλ. όταν πίνεις λύνεται η γλώσσα).
Fabas indulcet fames (φάμπας ιντούλτσεντ φαμες)= η πεινα νοστιμιζει τη φαβα
Verbum sat sapienti (βέρμπουμ σατ σαπιέντι)= για τους ειδήμονες αρκεί μια λεξη
Mens sana in corpora sano (μενς σάνα ιν κόρπορε σανο) = νους υγιής εν σώματι υγιή
Moltum in parvo (μόλτουμ ιν πάρβο)= πολύ σε λιγο
In vino veritas (ιν βίνο βεριτάς) = στο κρασί η αλήθεια
Quid est veritas? (κουίντ εστ βεριτάς) = τι είναι αλήθεια; (Πιλάτος στον Ιησού)
Casus belli (κάζους μπέλι) = αιτία πολέμου
Veni, Vidi, Vinci (βένι βίντι βίντσι) = ήλθα, είδα, νίκησα, (διάσημη φράση του Ιουλίου Καίσαρα, όταν το 47 π.Χ. νικησε τον Φαρνακη Β’ ηγεμονα βασιλείου στον Κιμμέριο Βόσπορο στην Κριμαία, (σημερινο πορθμός Κερτς μεταξύ Μαύρης και την Αζοφικής θάλασσας).
Natura non facit (νατούρα νον φάτσιτ σάλτουμ) = η φύση δεν κάνει άλματα.
Καλή Δημοκρατία κατά τους 7 σοφούς της αρχαιότητος
Βίας: Οι πολίτες να φοβούνται το Νόμο ως τύραννο. Θαλής: Να αποφεύγεται η δημιουργία πολύ πλούσιων και πολύ φτωχών. Κλεόβουλος: Οι πολιτικοί να φοβούνται περισσότερο τον ψόγο από το νόμο. Πιττακός: Να κυβερνούν οι καλοί κ’ αγαθοί, όχι οι πονηροί. Χίλων: Να ακούγονται οι νόμοι από τους ρήτορες. Ανάχαρσης: Το καλύτερο να ορίζεται με την αρετή και το χειρότερο με την κακία. Σόλων: Αδικηθέντες και μη, τιμωρούν τον αδικήσαντα.
Η Πατρίς «ευγνωμονούσα»
Οι πιο κάτω σπουδαίοι άνδρες της αρχαίας Ελλάδος πέθαναν ως ακολούθως:
Στην εξορία: Πυθαγόρας, Αριστείδης, Θεμιστοκλής, Αισχύλος, Αναξαγόρας, Ηρόδοτος, Ικτίνος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Αλκιβιάδης, Θουκυδίδης, Αριστοφάνης, Πλάτων, Ισοκράτης. Από πείνα στην εξορία: Πυθαγόρας, Αριστείδης, Σοφοκλής, Αριστοφάνης.
Στη φυλακή: Μιλτιάδης, Φειδίας, Σωκράτης (θανατώθηκε με κώνειο), Δημοσθένης, (καταδικασμένος σε θάνατο αυτοκτόνησε με κώνειο).
Ο Περικλής αναγκάσθηκε να παραιτηθεί, πέθανε από το λιμό, κυρίως όμως από θλίψη.
Η γλώσσα του σώματος
Ψεύδεσαι: Τρίβεις το μάτι ή τη μύτη σου. Είσαι αρνητικός: Στηρίζεις το πηγούνι ή βάζεις το δάχτυλο στο μάγουλο. Είσαι ανήσυχος: Παίζεις με τα δάχτυλα ταμπούρλο. Συμφωνείς: Κουνάς το κεφάλι πάνω-κάτω. Αποφάσισες: Ενώνεις παλάμες και άκτα δακτύλων. Νικήθηκες: Χαμηλώνεις το βλέμμα. Δηλώνεις ανώτερος: Πλέκεις τα χέρια στο σβέρκο. Αμύνεσαι: Σταυρώνεις τα χέρια ή τα πόδια. Αμφιβάλλεις: Ξύνεσαι κάτω απ’ το αυτί. Είσαι νευρικός: Κινείσαι διαρκώς. Είσαι βέβαιος για το ακροατήριο: Ενώ μιλάς τεντώνεις τα χέρια εμπρός με τις παλάμες προς τα κάτω.
Αρμαγεδδών: Από την εβραϊκή Har Ma Geddo=βουνό της Megiddo. Κατά την Αποκάλυψη του Ιωάννη (96 μ.Χ.), το «θηρίο» θα κατακτήσει τον κόσμο στην τελαυταία μάχη της ανθρωπότητος στο χώρο Αρμεγεδών, δυτικά της λίμνης Τιβεριάδος (Γαλλιλαίας). Εκεί βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας εβραϊκής πόλης Megiddo, όπου έγιναν πολλές σημαντικές μάχες της ιστορίας, ακόμη και ο Ναπολέων άφησε το ίχνος του (το 1799 πολιόρκησε την Άκκο ή Ακρ). Η σύγκρουση Καναανιτών και Αιγυπτίων το 1479 π.Χ. είναι η πρώτη καταγεγραμμένη μάχη στην ανθρώπινη ιστορία.
Οι φάσεις της γης: Καινοζωικό: α. Τεταρτογενές: Ολιγόκαινο/Πλειστόκαινο (2 εκ. ετη ) β. Τριτογενές: Πλειόκαινο (5), Μειόκαινο (19), Ολιγόκαινο (12), Ηώκαινο (16), Παλαιόκαινο (11,5) Μεσοζωικό: Κρητιδικό (71), Ιουρασικό (57), Τριαδικό (32) Παλαιοζωικό: Πέρμο (55), Λιθανθρακικο (65), Δεβόνιο (50), Σιλώριο (40), Ορθοβίσιο (65), Καμβριο (70). Συνολο ~ 570 εκ. ετη.
ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ 100 ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ (MAO): Οταν ο Μαο σταθεροποιηθηκε στην εξουσια, αρχισε τη βιαιη κολεκτιβοποιηση και παραλληλα εδωσε σε όλους τη δυνατότητα να εκφρασουν γνωμη για τη διακυβερνηση της Χωρας (αφήστε όλα τα λουλουδια να ανθισουν). Γρηγορα όμως ενοχληθηκε και οι αντιρρησιες πηγαν φυλακη. (Ό Μάο επέτρεπε σε όλους να πούν τη γνώμη τους, αρκεί να συμφωνούσε με τη δική του).